Del costumismu a la sátira nel cómic gráficu asturianu

Qué ye

El xiru del costumismu a la sátira ye’l fenómenu editorial que describe cómo’l cómic gráficu de prensa asturianu, nacíu como retratu afable de la vida cotidiana con Pinín, Pinón y Telva (Alfonso Iglesias, dende 1940) y continuáu por La Familia Castañón (Ígor Medio, 1997-2005), atopa nel fanzine La Vieya Asturies una continuación que retuerce esi mesmu llinguaxe visual costumista escontra la crítica social y la sátira.

Nun ye un nodu qu’englobe les tres obres baxo un solu @id —cada una caltién la so propia autoría, fecha y volumen editorial como publication independiente—, sinón el conceptu del propiu xiru: la relación editorial que les xune ensin fundir la so identidá individual.

El xiru

Pinín/Pinón/Telva y La Familia Castañón comparten llugar nel mapa del humor gráficu asturianu: son costumismu, non sátira, un retratu ensin críticar el poder nin cuestionar l’orde social. La Vieya Asturies declárase esplícitamente heredera d’esa tradición al empar que xira’l mesmu llinguaxe visual escontra la crítica —humor que pega siempres escontra riba, non escontra quien yá lo tien mal.

Por qué ye una entidá-puente

Esta entrada existe pa que l’artículu “La Vieya Asturies roba’l costumismu del cómic asturianu pa la sátira” tenga un suxetu propiu qu’anicie nel fenómenu del xiru, en llugar de colgar d’una sola de les tres obres que compara. Ye’l mesmu mecanismu de entidá-puente que xune conceutos ensin forzar una xerarquía inesistente ente ellos (ver docs/CONTEXT.md §EJE GEO/AGENCIA pal criterio orixinal, equí aplicáu al eje cultural).